یکصد و نوزدهمین شب از شب‎های مجله بخارا به « ایران و هند » اختصاص داشت که غروب روز پنج شنبه 12 اردیبهشت 1392 با همکاری سفارت هند در ایران، مؤسسه فرهنگی هنری ملت ، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، مرکز دایره‎المعارف بزرگ اسلامی، گنجینه پژوهشی ایرج افشار و انجمن دوستی ایران و هند در محل ساختمان کانون زبان پارسی برگزار شد.

علی دهباشی به عنوان آغازگر این مراسم از علت برپایی این شب سخن گفت:

«مجله بخارا  پیش از این شب‎هایی را به فرهنگ و هنر هند اختصاص داده و شب‎های « رابیندرانات تاگور»،« راوی شانکار» و « گتیانجالی را برگزار کرده است،  اکنون ، این شب را به پاسداشت و یادآوری سده‎ها روابط فرهنگی ایران و هند اختصاص داده‎ایم. هیچ قومی به اندازه ایرانیان و هندیان در میان تیره‎های هند و اروپایی تا این حد به هم نزدیک نبوده‌‎‎اند. ده‎ها کتاب، صدها رساله و قریب به هزار مقاله به فارسی و انگلیسی و زبان‎های دیگر درباره مناسبات تاریخی و فرهنگی ما و کشور هند نوشته شده است. دوستانی که در جمع ما هستند با بسیاری از این مطالب آشنایند. همانطور که اشاره کردم، امشب را به پاس داشت و یادآوری تاریخ روابط فرهنگی ایران و تجلیل از خدمات استادانی است که بخش مهمی از عمر شریف خودشان را صرف معرفی فرهنگ ایران و هند نموده‎اند.

سپس، سریش ک. گویال .معاون وزیر شورای ارتباطات فرهنگی کشور هند سخنان خود را آغاز کرد:

« من برای اولین بار است که به ایران می‎آیم و این لحظه‎ برایم لحظه‎ای است هیجان‎انگیز و پرشور. سال 1978 ( 1356) وقتی که من وارد وزارت خارجه هند شدم، مجبور بودم که یک زبان خارجی را انتخاب کنم و من زبان فارسی را انتخاب کردم ولی بعد شرایط تغییر کرد و الآن هم برای اولین بار هست که به ایران آمده‎ام و بنابراین می‎خواهم بگویم که این لحظه، لحظۀ خاصی برای من است . فکر می‎کنم که انگیزۀ اصلی من برای آموختنِ زبان فارسی پدرم بود. پدرم که در حقیقت فقط پنج سال مدرسه رفته بود، تمام تحصیلات و آموزش‎هایی که دیده بود به زبان پارسی بود و من واقعاً نمی‎دانم در آن زمان چگونه زبان یاد می‎دادند و به چه شکلی مدارسشان را اداره می‎کردند. ولی واقعاً انگیزه‎ای شد برای من که بخواهم زبان فارسی را یاد بگیرم. فکر می‎کنم روابط بین دو کشور چیزی است که خارج از محدودیت‎ها و محدوده‎های جغرافیایی قرار دارد. ما یک نزدیکی می‎بینیم بین فرهنگ دو کشور.

بسیار خوشحالم که اولین سفرم به تهران، در محضر اساتید و محققینی هستم که عمرشان را عمیقاً صرف تحقیق و مطالعه هند کرده‎اند و دوستی بین مقامات دو کشور نیست، بلکه دوستی بین مردم دو کشور است و این روابط را ویژگی می‎بخشد. دو کشور ایران و هند بیش از سه هزار سال است که با یکدیگر رابطه دارند و این زمان بسیار زیادی است.

ادامه خواندن →

غروب پنج شنبه 22 فروردین 1392  ، صد و هفدمین شب از شب‎های مجله بخارا با عنوان « شب ایران و لهستان» با همکاری سفارت لهستان در تهران، مؤسسه فرهنگی هنری ملت، مرکز دایره العمارف بزرگ اسلامی، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، گنجینه پژوهشی ایرج افشار و انجمن دوستی ایران و لهستان در محل ساختمان کانون زبان پارسی برگزار شد.

این نشست را علی دهباشی با اشاره به روابط طولانی میان ایران و لهستان آغاز کرد:

« از قرن پانزدهم تا کنون روابط ایران و لهستان برقرار بوده و نخستین سفر یک لهستانی به ایران به سال 1602 بوده است. اما بیش از هشتاد سال است که روابط مستقیم دیپلماتیک نیز به عنوان تأسیس سفارت در کشورهای لهستان و ایران برقرار شده است. در تمام این دوران مناسبات فرهنگی همواره بیش از مناسبات اقتصادی و سیاسی بین ایران و لهستان وجود داشته است. ترجمه‎های آثار مهم ادبیات فارسی به زبان لهستانی در طی 500 سال اخیر و وجود بسیاری از نسخ مهم خطی در کتابخانه‎های دانشگاه‎های ورشو و کراکف و دیگر مراکز فرهنگی لهستان گواهی است بر این مناسبات. و حضور گروه کثیری از لهستانیان بعد از جنگ جهانی اول در ایران ، روابط بین دو ملت را گسترش داد.

در میان کشورهای اروپایی، لهستان از نظر تاریخی نخستین مملکتی بود که در آن «ایران شناسی» به مفهوم واقعی آغاز شد و تبعات و تحقیقات مربوط به فرهنگ و ادب ایران در آغاز قرن ۱۷ میلادی شروع شده بود. اما پیش از آن نیز در آثار لهستانی مربوط به قرن ۱۳ میلادی به نام پریسا (ایران) بر می‎خوریم.

یاگلونی پادشاه لهستان که دانشگاه یاگلونی را بنا نهاد ،از بدو گشایش آثار دانشمندان ایرانی به ویژه ابوعلی سینا را برای تدریس مورد توجه قرار داد و از همان زمان، دانش، هنر و رسوم ایرانیان در لهستان طرفداران بسیار داشت. گلستان سعدی در آغاز قرن ۱۷ میلادی به وسیله نویسنده و دانشمند لهستانی (اوتوینوسگی) به زبان لهستانی ترجمه شده و این نخستین ترجمه از یک اثر فارسی به یک زبان اروپایی بود و بدین طریق ادبیات فارسی به اروپا وارد شد. غزل های حافظ هم از طریق لهستان به دیگر کشورهای اروپایی راه یافت. نسخه مربوط به سال ۱۴۹۴ میلادی به نام منطق الطیر شاعر ایرانی ، شیخ عطار هم اکنون در موزه کراکوو نگهداری می شود.

همچنین در سال ۱۹۲۲ میلادی انجمن خاورشناسی لهستان که دارای شعبه خاص تتبعات و مطالعات ایرانی بوده و مرکز آن در ورشو است، تاسیس شد. پیش از آن انجمن زبان شناسان لهستان (تاسیس ۱۸۹۲ م) درباره زبان‏های قدیم و جدید ایران شعب مخصوصی داشت. از کهنسال ترین مراکز تعلیم زبان فارسی در اروپا، دانشگاه یاگلون در کراکوو است که در سال ۱۳۴۶ میلادی تاسیس شد. دانشگاه ورشو ـ تاسیس ۱۸۱۶ م ـ نیز دارای دوره مخصوص زبان و ادبیات فارسی است.

نسخ خطی به زبان فارسی مانند مکاتبات شاه عباس و سایر کتب مهم خطی در دانشگاه های مختلف لهستان مثل ورشو، برسلاو و کراکوو نگهداری می شود. به علاوه مجموعه یی غنی از قالی ها، ظروف، مسکوکات و… زینت بخش مراکز علمی و فرهنگی لهستان است.»

پس از آن نوبت به یولیوش گویوو سفیر لهستان در تهران رسید که باز هم از روابط ایران و لهستان سخن گفت:

« قبل از هر چیز از مدیریت مجله بخارا سپاسگزارم که یک یار دیگر شبی را به ما اختصاص داده که بسیار در ارتقای فرهنگ لهستان، تاریخ لهستان و روابط فرهنگی میان ایران و لهستان حائز اهمیت است. به هر جهت آنچه اهمیت دارد روابط ایران و لهستان است، روابطی که همواره بسیار خوب بوده است.

اما وقتی از من درباره‎ی نقش سفیران می‎پرسند من همیشه گفته‎ام و می‎گویم که وظیفۀ سفیران فقط ارتقای مسائل فرهنگی کشورشان نیست، بلکه یکی از وظایف آنان این است که نگاهبان روابط حسنه بین دو کشور باشند. و وظیفۀ من برای آن که نگاهبان روابط میان ایران و لهستان باشم به هیچ وجه سخت نیست زیرا ما همیشه روابط نزدیکی با یکدیگر داشته‎ایم. و با وجود آنکه بُعد مکانی که این دو کشور از یکدیگر دارند، به راحتی یکدیگر را می‎فهمند و ما از نظر روحی و روانی به بسیاری از حوادث و مسائل نگرشی مشابه داریم. پیشینۀ روابط ما به بیش از 500 سال می‎رسد و حوادث سال‎های اخیر نشان داده که این روابط پانصد ساله بسیار مهم بوده است .

نام ایران در لهستان فقط به نیکی یاد می‎شود. نام لهستان نیز در ایران. هر جا که من می‎روم و با ایرانیان حرف می‎زنم، همیشه یک تبسم بزرگ نصیبم می‎شود. من بسیار سپاسگزار آن هستم و بسیار خوشحالم که نمایندۀ کشور لهستان در ایران هستم. و من از همۀ شما سپاسگزارم که به اینجا آمدید. در چنین شب‎هایی است که می‎توانم ببینم چقدر ایرانی‎ها به لهستان علاقه‎مندند و آن را دوست دارند و کسی که دوست ملتی است، دوست سفیر آن هم هست. » ادامه خواندن →