عصر دوشنبه‌های بخارا


چهل و پنجمین نشست از سلسله نشست‌های عصر دوشنبه‌ها مجلهٔ بخارا به نقد و بررسی کتاب «ملال‌گریز» (ناصرالدین‌شاهِ معمار و عمارت‌هایش)، نوشتهٔ حمیدرضا پیشوایی که از سوی نشر اطراف منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه بیست و ششم مرداد ١۴٠۵ با سخنرانی مهرداد قیومی بیدهندی، داریوش رحمانیان، امیر مازیار، حمیدرضا پیشوایی و علی دهباشی در باغ‌موزهٔ نگارستان برگزار می‌شود.
«ملال‌گریز» پرتره‌ای است از ناصرالدین‌شاه؛ شاهی که از تبعیدگاهش در کتاب‌های خشک و رسمیِ تاریخی بیرون جَسته، دوروبَرمان می‌پلکد، در چشم‌هایمان زل می‌زند، و از ما می‌خواهد تا دوباره نگاهش کنیم. خوب که در چهرۀ خسته‌اش می‌نگریم، شاید کسی را به یاد بیاوریم که همین امروز، دیروز یا گذشته‌ها ملاقات کرده‌ایم. آدمی عادی با خرده‌ذوقی هنری، شیفتۀ طبیعت، گاه کودک‌خو و سرخوش، و گاه افسرده و ملول؛ کسی که در همۀ عمر از دست ملال می‌گریزد و باز به دامش می‌افتد. ملال‌گریز، با کنار هم گذاشتنِ شواهد مستند، جزئیات معمارانه و تصویرهایی از زندگی روزمره، می‌کوشد تاریخ را به سطح تجربۀ انسانی برگرداند؛ نه قصد نقد کارنامۀ سیاسی ناصرالدین‌شاه را دارد و نه تلطیف مناسبات قدرت. روایتی است متفاوت از آدمی با دلبستگی‌های معمولی که مواجهۀ بازیگوشانه و سرخوشانه‌اش با جهان، به سبب جایگاهش در سلسله‌مراتبِ قدرت، به معماری و شهر، به ساختار سیاسی، و به حافظۀ جمعی ایرانیان گره خورده است.حمیدرضا پیشوایی متولد سال ۱۳۶۳ و دانش‌آموختۀ معماری و مطالعات معماری ایران از دانشگاه شهید بهشتی است و اکنون نیز به عنوان عضو هیئت علمی در همین دانشگاه فعالیت می‌کند. حوزۀ پژوهشی و مطالعاتی او تاریخ و تئوری معماری است و به‌ویژه بر معماری و فرهنگ دورۀ قاجار و معماری دوران معاصر ایران متمرکز است. کتاب «ملال‌گریز» برگرفته از یکی از فصل‌های رسالۀ دکتری اوست.
میدان ‌بهارستان، خیابان دانشسرا، خیابان شریعتمدار رفیع، باغ‌موزۀ نگارستان، تالار دکتر روح‌الامینی