مجله فرهنگی و هنری
مدیر و سردبیر
علی دهباشی
طرح اصلی روی جلد
مرتضی ممیز
خوشنویسی روی جلد
محمد احصایی
شعر از
سعید نفیسی
فاكس موقت
88958697
تلفن همراه
09121300147
آدرس پست الكترونیک
dehbashi.ali@gmail.com
مجله بخارا در اینترنت
bukharamag.com
تهران صندوق پستی
166-15655
در این شماره می خوانید :
یادداشت سردبیر اداى دین به همایون صنعتى زاده / على دهباشى ۹
فلسفه
پدر مارکسیسم روسى / آیزیا برلین / دکتر عزتالله فولادوند ۱۲
زبان شناسى
گفتگو با دکتر محمدرضا باطنى / سیروس علىنژاد و سمین روشن ۲۳ زبان باز / گفتگو با داریوش آشورى / محمد جبارى حق و پاشا جوادى۴۶
نقد ادبى
ساحت بینش حافظ / دکتر داریوش شایگان / محمد منصور هاشمى ۵۵ به بداهت درخت / متن منتشر نشدهاى از مهدى سحابى ۷۳ آملى نوتومب : خانه به دوش فرهنگى / مینو مشیرى ۷۸
ایرانشناسى
تازهها و پارههاى ایرانشناسى (۶۴) / ایرج افشار ۸۲ دیدار و گفتگو با دکتر ژاله آموزگار در عصر پنجشنبه بخارا / ساناز چیتساز ۱۴۲ تاریخ تحلیلى – تفسیرى ایران / (معرفى کتاب دکتر کاتوزیان) فرزانه قوجلو ۱۵۴ نشریه انجمن بینالمللى مطالعات ایرانى / یاسمین ثقفى ۱۶۶
قلم رنجه
قلم رنجه (۱) / بهاءالدین خرمشاهى۱۷۳
تاریخ
نشر تاریخ نشر کتاب در ایران (۴) / عبدالحسین آذرنگ ۱۸۲
آویزهها
آویزهها (۷) / میلاد عظیمى ۱۹۹
شعر جهان
باید وقت گذراند / ژاک پرهور / سحر کریمى مهر ۲۲۴ دو شعر از ریتا داو / سیما سلطانى ۲۲۵
شعر فارسى
برابرى فرهنگى ایرانیان و تاجیکان / صدرالدین عینى ۲۲۸ رفت آنکه رفت و… / رودکى ۲۲۹ بزرگوارا ! فردوسیا ! (بخشى از قصیده فردوسى) / محمد تقى بهار ۲۳۱ تخت جمشید / محمد حسین شهریار ۲۳۲ به دوستان تاجیک / سعید نفیسى ۲۳۳ ناله کردیم / عاطف افغانستانى ۲۳۵ چند ترانه افغانى / خلیلالله خلیلى ۲۳۶ در طول راه / سیمین بهبهانى ۲۳۸ آینه / امیرى فیروزکوهى ۲۴۰ سوگوار صبح نشابور (سوگسرودى براى پرویز مشکاتیان) / محمدرضا شفیعىکدکنى ۲۴۲ گو به چند / مظاهر مصفا ۲۴۳ از تبار نیاسودن / محمد استعلامى ۲۴۵ یاد / محمد آصف فکرت ۲۴۶ معراج همت / عبدالکریم تمنا ۲۴۷ تاراج خزان / واصف باخترى ۲۴۸ شش شعر از پروین پژواک ۲۴۹ جام بلور / سرور رجایى ۲۵۲ سه شعر از محمد على سپانلو ۲۵۳ زمان رفته است / سیروس شمیسا ۲۵۶ پائیز / غلامحسین معتمدى ۲۵۸ راز / احمد وثوق احمدى ۲۵۹ شعر دیدارى / افشین شاهرودى ۲۶۰ چهار قطعه درباره زندگى و مرگ / دکتر جمشید لطفى ۲۶۱ خود خروش / شیدا دیانى ۲۶۲ پیرانه، مست / پرویز خائفى ۲۶۳ دوبیتىها / حسین اکبرى (سِمن) ۲۶۴ صاعقه / سیلوانا سلمانپور ۲۶۵ خوارتر از خار بیابانى / محسن تقوى ۲۶۶ فریاد دل / حسن گل محمدى «فریاد» ۲۶۷ قضا چو تیغ برآرد / جواد کنارهچى «آذر» ۲۶۸ دریافت / خسرو شافعى ۲۶۹ گوهر دریاى عشق / حسن نیکبخت ۲۷۰
گفتگو
دیدار با عتیق رحیمى / دکتر جلال ستارى ۲۷۲ گفتگو با هرتا مولر / دکتر على غضنفرى ۲۷۶ از سرچشمههاى داستان کوتاه فارسى تا تفسیر سوره مائده / گفتگو با میشل کویىپرس / جواد ماهزاده ۲۸۶
خاطرات
دیدارى با هانرى کربن / سید جلالالدین آشتیانى ۲۹۷ یادى از استاد عبدالحى حبیبى / محمد آصف فکرت ۳۰۳
گزارش
قربانیان سرماى مسکو / ترجمه ویدا شاهرخى ۳۱۱
موسیقى
لذت شنیدن موسیقى با گلن گولد / امیر صراف ۳۲۶ شبى با گلن گولد / جان مک گریوى / گلبرگ برزین ۳۳۲
جغدنامه
جغدنامه…. (طراحىهاى منتشر نشده) / کامبیز درمبخش ۳۶۱
بررسى و نقد کتاب
زن در داستانهاى قرآن / دکتر احمد مهدوى دامغانى ۳۷۵ خالقى و نیم قرن با شاهنامه زیستن / محمد گلبن ۳۸۱ معرفى «از شاهنامه تا خداینامه» / سیما سلطانى ۳۸۵ حکایت ما و داستان نقد ادبى / سحر مازیار ۳۹۴ حفاظت از محیط زیست زبان / افشین معاصر ۳۹۸ گروه فشار اسرائیل و سیاست خارجى امریکا ۴۰۹ درباره کتاب «آن گونه که من زیستم» ۴۱۴
یاد و یادبود
در نبود مهدى سحابى / مسعود بهنود ۴۱۸ ضایعه رفتن دکتر محمد على میر / ایرج افشار ۴۲۲ یادى از محمدرضا اخوان / سید محمد علوى مقدم ۴۲۶
یادنامه همایون صنعتىزاده
همایون = تک / ابراهیم گلستان ۴۳۱ در رثاى همایون صنعتىزاده / عبدالرحیم جعفرى ۴۵۳ تا جایى که بیلخور دارد = پابیل کن / دکتر محمدابراهیم باستانى پاریزى ۴۷۵ نامههاى همایون صنعتىزاده به ایرج افشار ۵۰۳ اداى حق صحبت / محمد جواد حجتى کرمانى ۶۱۴ قضیه چاپ کتابهاى درسى افغانستان / سیروس علىنژاد ۶۱۷ سرنوشت در را مىکوبد / پرویز کلانترى ۶۲۴ یکى مهترى بود گردن فراز / مهدخت صنعتى ۶۳۰ شمع معطر / زهرا دولتآبادى ۶۳۵ سرانجام آشوب طوفان نشست / احمد اقتدارى ۶۳۹ همایون صنعتىزاده یگانه مرد مبارز… / دکتر منوچهر ستوده ۶۴۲ نماد یک کارآفرین واقعى / دکتر هرمز همایونپور ۶۴۵ بالاخره من هم فیلم «صنعتى» ساختم / مجتبى میرتهماسب ۶۵۲ نگاهى کوتاه به چند پىنوشته و کتیبه از میانرودان / شیرین صنعتى ۶۵۵ زنگى (داستان) / همایون صنعتىزاده ۶۶۲ دو شعر از همایون صنعتىزاده ۶۷۲ درخت گوهرنگار / همایون صنعتىزاده ۶۷۴ راه گل محمدى / مایکل گرفین / لیلا کافى ۶۷۶
از اینجا و آنجا و… / یادداشتهایى درباره: یادى از مهدى سحابى – بزرگداشت مهدى سحابى در دانشکده ادبیات و علوم انسانى دانشگاه تهران – عباس جعفرى، عکاس، روزنامه نگار و… – بزرگداشت شاهنامه و دکتر جلال خالقى مطلق – دکتر على اصغر حلبى و پژوهشهاى ادبى – ژان ژاک روسو و مفهوم وطنپرستى – تقىزاده و گرفتارى همیشگى زبان فارسى – مصائب دنیا از نگاه علامه محمد قزوینى – ناصر زراعتى و کتاب گویا – نامه سروا از افشین شاهرودى – اهداء چند مجموعه اختصاصى به کتابخانه مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامى – ترجمه کتاب روشنگرى دینى به زبان روسى و کتابخانه اختصاصى همایون صنعتىزاده ۶۸۴
شماره ۷۲ در مراحل پایانى کار بود که همایون صنعتىزاده، از مردان تأثیرگذار در عرصه فرهنگ دوران ما، پس از یک دوره بیمارى درگذشت. مصمم شدیم ظرف مدت بیست روز – فعلاً – یادنامه مختصرى به مطالب مجله بیفزاییم. اما هرچه پیش رفتیم حجم گستردهترى از مقالات درباره زندگى و اثرات فرهنگى، اجتماعى، ادبى و تحقیقاتى همایون صنعتىزاده به دستمان رسید که بیش از هفتصد صفحه است. حروفچینى و آمادهسازى این مقالات چندین ماه فرصت مىخواست. بنابراین تعدادى از مقالات را براساس تاریخ دریافت آنها در این یادنامه منتشر کردهایم. هفده مقالهاى که بعداً به دست ما رسید براى چاپ در یادنامهاى در نظر گرفته شده که به صورت کتاب در اولین سالگرد درگذشت آن مرحوم منتشر خواهد شد.
همین جا اشاره کنم که آنچه همایون صنعتى در هر مرحله از زندگیش انجام داد، کارهایى بودند که اجراى آنها حتى از دید بسیارى از صاحبنظران هم غیرممکن مىنمود. صنعتىزاده مرد عملى ساختن افکار بدیع و کارهاى دشوار بود. از ایجاد چاپخانههاى بزرگ تا صید مروارید و سرانجام راهاندازى مجموعه گلاب زهرا در ارتفاعات لالهزار کرمان که هر کدام حکایتى خواندنى و شنیدنى دارد. در یک کلام او تا آخرین روزهاى زندگیش در فکر اعتلا و گسترش فعالیتهاى فرهنگى و اجتماعى بود و دارایىهایش را وقف امورى کرد که مردم این سرزمین بهویژه در منطقه کرمان نیازمندش بودند.
تا زمانى که مجله آینده منتشر مىشد، همایون صنعتىزاده مقالاتش را فقط در آن نشریه وزین و ماندگار منتشر مىکرد. در طى نوزده سال اخیر ما این افتخار را داشتیم که در کِلک و پس از آن بخارا ناشر انحصارى مقالات، ترجمهها و سرودههاى آن زندهیاد باشیم.
مقالات بخش یادنامه شامل جنبههاى گوناگون زندگى همایون صنعتىزاده و وقایع و شرایطى است که وى در دوران مختلف زندگیش با آنها روبرو بوده. بسیارى نکتهها از زندگى او را براى اولین بار در مقالاتى به قلم: ایرج افشار، ابراهیم گلستان، منوچهر ستوده، عبدالرحیم جعفرى، احمد اقتدارى، محمد ابراهیم باستانى پاریزى، پرویز کلانترى، سیروس علىنژاد و… خواهد خواند. همچنین تعداد ۱۱۸ نامه از مکاتبات صنعتىزاده به ایرج افشار را که در طى چهاردهه نوشته شده است، مطالعه خواهید کرد. اهمیت این نامهها، حداقل در بررسى بخشى از محتواى آنها، پى بردن به دغدغهها و مسائل ذهنى صنعتىزاده نسبت به سرزمین ایران است که او عاشقانه به فرهنگ، تاریخ و ادبیاتش عشق مىورزید. و همچنین بیانگر روابط فرهنگى و عاطفى یک دوستى هفتاد ساله است. گفتنىها را از دیدارهاى با ایشان در تهران و کرمان در مقالهاى به همراه سایر مقالات در کتاب یادنامه به چاپ خواهیم رساند.
از نویسندگانى که چاپ مقالاتشان به علت کثرت صفحات به شماره آینده موکول شد، پوزش مىخواهیم
براى دکتر سهیل فدایى،
با دوستى و مهر.
ع. ف.
گئورکی والنتینوویچ پلخانف ، بنیادگذار اصلی مارکسیسم سازمان یافته در روسیه ، در ۱۸۵۶ نزدیک شهر تامبوف در بخش مرکزى آن کشور به دنیا آمد. پدرش از زمینداران و مالکان توانگر، و مادرش از بستگان دور بلینسکى، ناقد معروف، بود. خودش داراى تحصیلات معمول پسران همطبقه خویش شد: نخست در مدرسه نظامى مخصوص فرزندان ذکور اعیان، و سپس در مدرسه معدن در سنپترزبورگ. دهه ۱۸۷۰ – یعنى دوره بلافاصله پس از آزادى «سرفها» در ۱۸۶۱ و سرخوردگیها و اغتشاشهاى دهقانى در روسیه – نقطه اوج آرمانگرایى اجتماعى در میان اعیان و توانگران روس بود. جوانان منسوب به خاندانهاى سرشناس در آتش تب احساس مسؤولیت شخصى در قبال جهل و بینوایى و واپسماندگى و ستمدیدگى توده عظیم روستاییان روسیه (و به تعبیر دیگر، اکثریت وسیع مردم آن کشور) مىسوختند، و دسته دسته از مقام و موقعیت و آینده خویش دست مىشستندو به روستاها مىرفتند. بعضى به عنوان پزشک و آموزگار و کارشناس کشاورزى و حتى کارگر کشاورز مشغول کار مىشدند، و عدهاى دیگر با عزم راسختر مىکوشیدند با تبلیغ مستقیم روستاییان را به خشم و مآلاً قیام مسلحانه برانگیزند.
گئورکی والنتینویچ پلخانف
زندگىنامه دکتر باطنى
دکتر محمدرضا باطنى، زبانشناس، بیست و هفت سال پیش، به سال ۱۳۶۰، در چهل و هفت سالگى، سنى که تازه یک استاد دانشگاه به بار مىنشیند، تن به بازنشستگى اجبارى داد. اگر بازنشسته نمىشد در همان دورانى که هر چند روز یک بار لیست بلندبالایى از استادان اخراجى در روزنامهها منتشر مىشد، اخراجش مىکردند. مىگوید بعد که بر حسب تصادف فهرست اخراجىها را دیدم چون الفبایى بود نام خودم را اول لیست دیدم.
در سرتاسر زندگىاش عضو هیچ گروه سیاسى نبوده، اما تاب تحمل ناروایى را نیز هرگز نداشته است. به اعضاى ستاد انقلاب فرهنگى رک و راست گفته بود فرهنگ، انقلاب برنمىدارد، به فرض هم که بردارد به ستاد احتیاج ندارد، به ستاد هم که احتیاج داشته باشد آیا شما بهترین پنج نفرى بودید که مىبایست گزیده مىشدید؟ و دکتر سروش که عضو و سخنگوى ستاد انقلاب فرهنگى بود، از این صراحت رو ترش کرده بود و این رو ترش کردن بازنشستگى اجبارى را در پى آورد. «بهار سال ۵۹ بود… دانشگاهها تعطیل شد، ولى ما به دانشکده سر مىزدیم. یک روز خبر دادند که ستاد انقلاب فرهنگى از استادان دانشکده ادبیات خواسته است در دانشکده حقوق جمع شوند تا مطالبشان را براى آنها بگویند… پس از افتتاح جلسه، آقاى سروش مفصل صحبت کرد. بعد هم یک نفر دیگر حرف زد… اینها به این نیت آمده بودند که وانمود کنند با استادان مشورت شده است و بعدها نگویند پشت درهاى بسته تصمیم گرفتهاند. این بود که بلند شدم و گفتم فرهنگ، انقلاب برنمىدارد…».
دکتر محمدرضا باطنی ـ عکس از ستاره سلیمانی
نگاه شما به مقوله هویت و زبان چیست؟ در کنار بحثهاى رایج این حوزه که آدمى در زبان مىاندیشد، نظر شما در مورد رابطه هویت و زبان چیست؟ هویت زبانساز است یا زبان تحت تأثیر هویت است؟ یا ارتباط متقابلى وجود دارد؟ البته غرض از هویت نه معناى عام انسانى آن، بلکه هویت فرهنگى و قومى است.
- البته که در شکلگیرى هویت قومى و ملى زبان عنصرى محورى است. در دنیاى پیشامدرن دین و زبان دو عامل اصلى هویتبخش از لحاظ فرهنگى بودند. بر این اساس بود که کسى به هویت قومى خود آگاه مىشد و آن را به زبان مىآورد. ولى در دوران مدرن، با پیدایش دولت ناسیونال، هویت ناسیونال تعریف مىشود. در نتیجه زبان ناسیونال پدید مىآید و زبان ناسیونال در ارتباط با دولت هویت سیاسى پیدا مىکند. فرانسوى بودن، براى مثال، مىشود شهروند فرانسه بودن و به زبان فرانسه سخن گفتن. اما این اصل مطلق نیست و بسیارى جاها شکسته مىشود، زیرا دولت – ملتها با ترکیب چندگانهى قومى در درون خود، زبانهاى گوناگونى را در خود دارند. در دو قرن گذشته در بسیارى از کشورها کوشیدهاند که تنها یک زبان ملى شناخته شود و با فراگیر کردن آن، از جمله از راه آموزش سراسرى ملى، زبانهاى دیگر را رفته – رفته حذف کنند، اما چنین کارى به آسانى ممکن نبوده و زبانهاى قومى در درون دولت – ملتها همچنان زنده ماندهاند. ادامه مطلب
خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازى، شاعر ایرانى قرن هشتم، از بزرگترین عارفان و شاعران غنایى همه اعصار است. در سنت ایران او را «لسانالغیب» (زبان غیب) و «ترجمان الاسرار» (مفسر رازها) مىنامند. این همه بىسبب نیست، چرا که از میان تمامى شاعران پارسىگو که بسیار هم هستند او بخت بهرهمندى از موقعیتى ممتاز را داشته است. حافظ رازدار دلهاى دردمند و در قبض است و همراه روحهاى شادمان و در بسط. بىجهت نیست که ایرانیان با دیوان او فال مىگیرند و با او مشورت مىکنند، همچنانکه چینیان به ئى چینگ تفأل مىزنند.
حافظ استاد بلامنازع شناخت و بکارگیرى ظرافتهاى زبان فارسى است. همین امر سبب شده شعر غنایى او به چنان اوجى برسد که هرگز کسى از آن فراتر نرفته است: شعر او کمال و پختگى معنى است در نهایت اختصار و سختگى الفاظ.
چکیده همه نبوغ قرنها هنر ایران معجزهوار در اثر او گنجیده است: تعادل خردمندانه صورت و معنا، استفاده درست از ابزار و صناعات، ایجاز چشمگیر در بیان اندیشههاى خلافآمد عادت، ضرباهنگ مؤثر و سحر بیان در پردهها و گوشههاى گوناگون، پیوند و پیوستگى رمز و نمادهاى رنگارنگ و بالاخره جمال فریبنده «بانوى ازلى» که به صورتهاى دلکشِ بسیار در آینههاى جهان منعکس است. به این جهت است که حافظ صرفاً شاعر بزرگ ایران نیست، او «معجزه» ادب فارسى است؛ عصاره آن فرهنگ است و در شعرش سنت نبوى اسلام و روح باستانى ایران پیوند یافته است و حاصل این امر چیزى است آنچنان سرشار و ژرف که به مظهر انسانیت اسلام و ایران و شرق بدل شده است.
داریوش شایگان ـ عکس از غوغا بیات
پدر و مادر کالوینو هر دو حرفه گیاهشناسى داشتند و سروکارشان با درخت و گل و گیاه بود. همه کودکى و نوجوانى کالوینو میان درخت و جنگل گذشت. در آثار او درخت جاى خاصى دارد. یکى از بهترین کتابهایش، یعنى بارون درختنشین که اصلاً یک کتاب درختى است. نه این که شرح حال آدمى باشد که به دلیلى رفته لابهلاى درختها و آنجا مانده و بقیه را با نگاه یک آدم زمینى از بالا نگاه مىکند، بلکه در عمق، اگر خوب حسابش را بکنى، شرح حال ما آدمهاى زمینى است از دید یک اهل درخت. یک آدم درختى که خودش آزاد و مثل یک پرنده پا در هواست و دارد ما را نگاه مىکند که چطور چسبیدهایم به زمین. پا در گِل. ادامه مطلب
درست است که آمِلى نوتومب به زبان فرانسوى مىنویسد، اما او فرانسوى نیست. بلژیکى است. پدرش دیپلمات بود و آمِلى متولد سال ۱۹۶۷ در شهر کوبه ژاپن است. سفرهاى عدیده حرفهاى پدر، آمِلى را به گفته خودش آزار زیادى داد و از او موجودى خانه به دوش فرهنگى ساخت. باز هم به گفته خودش نداشتن ریشه موجب شد که به نویسندگى روى آورد تا شاید موقعیت چندگانه فرهنگى و هویتِ چند ملتىاش را درک و هضم کند.
اول پاییز، فصلِ از سرگیرى فعالیت ادبى ناشران است. امسال در اروپا ناشران در ماههاى سپتامبر و اکتبر ۶۵۹ رمان فرانسوى و خارجى به خوانندگان عرضه کردهاند و از این تعداد فقط ده عنوان، از جمله آخرین رمان آمِلى نوتومب، به تیراژى متجاوز از پنجاههزار نسخه روانه بازار شده است. در این میان رمانهاى فرانسوى پیشازند، با اینکه رمانهاى خارجى با ۲۳۹ عنوان در سال ۲۰۰۹ در مقایسه با سال گذشته اندکى فزونى گرفته است.
سفر زمستانى نام آخرین رمان آمِلى نوتومب است که به مجرد انتشار در هفتههاى اخیرى که در اروپا بودم در صدر پرفروشترین رمانها قرار داشت و از قرار معلوم هنوز نیز قرار دارد. آمِلى نوتومب ۴۲ سال دارد و سفر زمستانى هجدهمین رمان اوست. او که با همان رمان اولش به نام بهداشت قاتل در سال ۱۹۹۲ به شهرت رسید، در سال سه تا پنج رمان مىنویسد و مىگوید هر روز چهار تا هشت ساعت به کار نویسندگى مىپردازد. آمِلى نوتومب همواره لباس مشکى به تن مىکند. بسیارى از دوستان و آشنایان و خوانندگانش بر این باورند که وى براى مخفى داشتن هویت اصلىاش زیر البسه سیاه پنهان مىشود. اما آمِلى زنى تک بُعدى و تک هویتى نیست. دچار بحرانِ چهل سالگى نیز همانند «نویسندگان» زنِ ما نیز نشده است. او از همان بچگى طوفان درونى را تجربه کرده است. شاید به همین جهت است که دشوارىهاى عشقى را با چنین شفقت و حساسیتى تشریح مىکند. با فصلهاى کوتاه رمانش و بازى با الفاظ، نوتومب خوانندهاش را وامىدارد تا فراسوى آنچه نوشته است برود.
در سفر زمستانى مردى مىخواهد هواپیمایى را ربوده آن را به برج ایفل بکوبد و منفجر کند، در واقع این مرد با دشمن درونىاش در نبرد است. شخصیتِ اصلى رمان که «زوئیل» نام دارد یک قهرمان نیست. او یک ضد قهرمان است؛ سیاسى، متهور و رشید هم نیست. او عاشق است و در پژوهشى نمادین مىخواهد دلیل موجهى بر این عملش پیدا کند. زوئیل در فرودگاه در انتظار سفر هوایىاش نشسته است و مىداند که خواهد مُرد اما نیاز به نوشتن مطلبى دارد که نیک مىداند کسى فرصت خواندنش را نخواهد داشت. زوئیل مىداند که دستنویس خود را همراه خواهد برد. با این احوال خواننده به نوعى وصیتنامه او را در دست دارد و مىخواند. این وصیتنامه توجیه مىکند زوئیل چگونه به این تصمیم رسیده است.
دوستدارانِ موسیقى مىدانند که سفر زمستانى نام قطعهایست که شوبرت تصنیف کرده است. در این قطعه موسیقى زمستان مترادف با مرگ است. اما در رمان سفر زمستانى آمِلى نوتومب، زمستان تداعى احوالات روحى زوئیل را مىنماید و مترادفِ دوزخ است.
با اینکه از تحسینکنندگان و دوستداران خانم آمِلى نوتومب نیستم، این رمان ۱۴۴ صفحهاى را در طى دو ساعت از روى کنجکاوى خواندم. مجذوب رمان نشدم، اما نثر خوب نوتومب مرا تحت تأثیر قرار داد. خیال ترجمه کردن این رمان را هم ندارم. این گوى و این میدان براى آنهایى که این اشتیاق را دارند. به احتمال در کشور ما هم پرفروش مىشود…
اما چرا این رمانِ میانمایه هفتههاست که در صدر پرفروشترین رمانها قرار گرفته است؟ تصور مىکنم به خاطر تبلیغاتِ بسیار گسترده ناشرش، عکسها و مقالات متعدد در جراید، نقد و معرفى رمان توسط حرفهاىها، مصاحبههاى تلویزیونى یا در جملهاى کوتاه هر آنچه ناشران ما نمىکنند یا نمىتوانند کنند.
بخارا ۷۳-۷۲، مهر و دی ۱۳۸۸
۱۴۴۸- مرقع همایون[۱]
بامداد پگاهى که همایون صنعتى دیگر نبود دوست نازنینم قنبر از لالهزار در کوهستان جبال بارز – طرفه جایى که همایون و همسرش شهین، آنجا را به گلزارى بدل کردند – تلفن کرد که مرا از خبر درگذشت همایون آگاه کند. من در کوهستان لورا بودم. هوشنگ دولتآبادى گوشى را برداشته و از واقعه آگاه شده بود. اما من با گوشى دیگر از اطاقى دیگر بر ماجرا مطلع شدم و هوشنگ نمىدانست که من خبردار شدهام. چون به هم رسیدیم گفت قنبر از کرمان تلفن کرده بودند که با تو صحبت کند. تلفن کن چه کارى داشتند. نخواست مرا آگاه کند. من که خود مطلب را دریافته بودم رک و پوستکنده به او و شفیعى کدکنى گفتم کلک همایون کنده شد. شاید از شدت غم چنین گفتم و مىخواستم در برابر مرگ دوستى که نزدیک هشتاد سال با هم بودیم پیش روى پسرعمه پدرش استوار مانده باشم. واقعاً نمىدانم چرا آن طور مرگش را تلقى کردم. شاید از این باب که آسوده رفت. یادم آمد سه روز قبل که به او تلفن کردم صدایش نحیف شده بود و هرچه مىخواستم با صحبت تلفنى به حرفهاى معمولى و مرتبط خودمان مداومت بدهم رغبتى نداشت. حتى از حرفهایى که راجع به کتاب «آرین» زدم (که در دست ترجمه داشت) دلگرم و محکم نشد. چون خسته از بیمارى بود گفت ایرج خداحافظ تو.
(عصرپنجشنبه ۱۳۸۷/۱۲/۱۵ – دفتر مجله بخارا)
دیدار با استاد یگانه گروه فرهنگ و زبانهاى باستانى براى ما دوستداران ایشان و زبان و فرهنگ ایرانى مغتنم بود. بهخصوص آنکه در دفتر بخارا این دیدار صورت گرفت. در عصر پنجشنبه پانزدهم اسفندماه ۱۳۸۷٫
دکتر آموزگار کارنامهاى درخشان دارند. از دانشگاه سوربن (۱۹۶۸) فارغالتحصیل شدند. از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۶۲ در سمت استادیار دانشکده ادبیات تدریس کردند و از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۵ در سمت استادى دانشکده ادبیات ادامه تدریس دادند.
دکتر ژاله آموزگار در نشست عصر پنجشنبه در بخارا ـ عکس از ستاره سلیمانی
RSS
Facebook
