9 Comments

  1. 1

    رضا شوشتری

    به تاریخ ایران بود شهر برتر
    صدف گونه بر دل بود. سخت گوهر

    چنین گفت آن مرد طوسی دوران
    همان شاه گفتار و شهنامه پرور

    به ایران . نگین آن پل سخت . روی
    *یکی رود پهن است در شهر شوشتر*

    *فردوسی
    همی گفت هر سو برانوش را
    بدو داشتی در سخن گوش را
    یکی رود بد پهن در شوشتر
    که ماهی نکردی بدو برگذر
    برانوش را گفت گر هندسی
    پلی ساز آنجا چنان چون رسی
    که ما باز گردیم و آن پل بجای
    بماند به دانایی رهنمای

  2. 2

    رضا شوشتری

    پل بند شادروان:پیشینه ساخت این پل بند مربوط به دوره شاپور ساسانی است و بر اساس شواهد و مدارکی در زمان شاپور ساسانی پی ریزی و ساخته شده است.

    پل بند شادروان در ۳۰۰ متری جنوب بند میزان – در شمال غربی شوشتر – بر روی شاخه اصلی رود کارون (شطیط)ساخته شده است. و در حال حاضر بقایای آن در کنار پل آزادگان به چشم می خورد.

    پل بند شادروان در جهت شرقی – غربی بر روی رود شطیط ساخته شده است. پل بند شادروان دارای ۴۴ دهانه بزرگ و ۴۳ دهانه کوچک می باشد.در حال حاضر ۹ دهانه در سمت شمال و ۲۸ دهانه در ضلع جنوبی پل باقی مانده است طول پل چیزی بیشتر از عرض رودخانه می باشد و حدوداً ۵۰۰ متر طول دارد. در ساختمان این بند دو قوس محدب رو به جریان آب و به سمت شرق و یک قوس مقعر رو به جهت جریان آب قرار دارد هر چند این قوسها معلول بستر طبیعی رودخانه هستند ولی می توان آنرا در شمار بندهای قوسی بشمار آورد. در کناراین پل بند آسیابهایی قرار داشته که توسط انرژی آب چرخهای این آسیابها به حرکت در می آمده است و [بر انتهای ضلع شرقی پل بند در جایی که پل بند در شهر وارد می شد.یک سردر عظیم آجری قرار داشته که در هنگام گذشت از پل بند افراد از زیر این سردر عظیم عبور می کرده اند.]

    مصالح بکار رفته در ساختمان این پل بند از سنگ لاشه و ملات ساروج بهمراه خاکستر است .عرض پی های پل ۷ متر می باشدو عرض دهانه های آبرو آن ۸ متر می باشد و ارتفاع از تاج تا کف پل ۱۰ متر می باشد. در ساختمان این پل بند از سنگهای تراشیده شده که بوسیله بست های فلزی به هم مرتبط شده اند استفاده شده است.

  3. 3

    رضا شوشتری

    در مورد ساخت این پل گفته های بسیاری بیان شده است. از جمله اینکه برای ساختن این پل بند از نیروی ۷۰ هزار نفری اسرای رومی که شاپور ساسانی در جنگ با روم اسیر کرده بود استفاده شده است و این بنای عظیم از ارکان اصلی شبکه آبیاری قدیم میان آب محسوب می شود. نویسنده کتاب مجالس المؤمنین در این مورد گفته است که پادشاه ساسانی پس از شکست قیصر روم اسیران رومی را بفرماندهی برانوش برای ساختن پل بند عظیمی در شوشتر مستقر کرده و در ازای آزادی آنها ساختن بند میزان را خواستار شد به گفته شاهنامه فردوسی :۳ سال ساختن شادروان طول کشیده است.

    برای ساختن این پل بند مسیر رودخانه را توسط سنگهای تراش و منظم فرش کرده و بوسیله بست های فلزی به هم محکم کرده اند. شادروان به معنی فرش و بساط گرانمایه ومنقش می باشد. و چون از بند میزان تا شادروان کف رودخانه را توسط سنگ های تراش منظم فرش کرده اند به شادروان معروف می باشد. یکی از دلایل ساخت این پل بند عظیم بخاطر بالا آوردن و آرام نمودن جریان آب توسط پی و پایه های پل بند شادروان و ورود آن به نهرداریون برای آبیاری مزارع میان آب بوده.

    متون تاریخی:

    -مسعودی در مروج الذهب قرن چهارم ص ۲۵۳

    شاپور قیصر را مجبور کرد در عراق نخلهایی را که بریده بود بجای آن زیتون کاشت و بند بزرگی بر رودخانه شطیط ساخت و با سنگ و آهن وسرب آنرا محکم کرد.

  4. 4

    رضا شوشتری

    -ابن حوقل در صوره الارض

    از آثار شوشتر شادروان است که شاپور آنرا ساخته و بنایی است شگفت انگیز که طول آن حدود ۱ میل و با آجر ساخته شده چنانکه جلوی آب را می گیرد . و آب را تا باب شوشتر بالا می آورد.

    -احمد بن سهل البلخی معروف به ابوزید سال ۳۰۸ تا ۳۰۹

    و خوزستان سرزمینی است هموار که درمیان رود جاری است که بزرگترین رود آن رود شوشتر است که شاپور آنرا ساخته است نزدیک دروازه شوشتر.

    -استخری در کتاب مسالک و ممالک

    سرزمین خوزستان هامون است آبهای روان دارد و بزرگترین رود که در خوزستان رواج دارد رود شوشتر است ملک سابور در این محل سدی کرده است که آنرا شاذروان خوانند و به حکم آن که شوشتر بر بلندی است.

    -تحفه العالم و ذیل التحفه میر عبداللطیف خان شوشتری

    مهندسان بعد از آن که ترازوی آب را برآورد نمودند دیدند که به سبب بسیاری رودخانه و شدت آب ساختن شاذروان محال مگر آنکه آب را اولا به طرف دیگر جاری نمایند تا آب از رودخانه منقطع گردد بعد از ساختن شادروان آب را به این طرف سیر دهند و آن را رخنه ببندند و چنان کردند که از زیر کوه مذکور الی بند قیر دوازده فرسنگ کامل است و آب را بدان طرف گردانیدند تا شادروان تمام شود.

  5. 5

    رضا شوشتری

    -آثار البلاد و اخبار البلاد (زکریا محمد بن محمد قزوینی) قرن۷

    تستر یکی از شهرهای اهواز است و جای شهر در بلندی است و شاپور از دور سدی بر آب کرده که مساحتش تقریبا تا شهر یک میل می باشد . این سد پیرامون تستر رسیده سد شاپور بسیار شگفت انگیز است و سراسرش از ستونهای آهنی و بقیه از سنگهای خارا و اگنه اش از ارزیر می باشد.

    -نزهه القلوب حمدالله مستوفی قرن ۸

    تستر از اقلیم سیم است اردشیر بابکان تجدید عمارت آن کرد و شکل آن اسب قرار داد. شاپور ذالاکتاف چون از روم به ایران رسید بر قیصر غلبه کرد و پادشاهی یافت قیصر را الزام نمود تا بعد ازتدارک خرابی که در این ملک بوده آب شوشتر را مثالثه گردانید و آن سدی عظیم بست و جوی دشتاباد که مدار ولایت تستر بر آن است به سبب آن بند جاری شد و در مسالک و ممالک آمده که ازآن محکم تر بندی بر هیچ آب نبسته اند.

    -کتاب مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنه والبقاع قرن ۸ صفی الدین عبدالمومن بن عبدالحق بغدادی

    تستر شهریست بزرگ در خوزستان در شوشتر نهرهای بزرگ قرار دارد که شاپور پادشاه ساسانی سدی برآن کرده از عجایب شگفت انگیز ترین ساختمانهاست و طول آن بسیار است.

  6. 6

    رضا شوشتری

    لرد کرزن در کتاب ایران و قضیه ایرانی

    در حمله تازیان این شهر مقاومت دلیرانه کردند تا اینکه یکی راه خیانت پیمود و بعد از آن تجربه ناگوار در حمله اعراب مردم شوشتر به جای مقاومت با مهاجمین ساختند و راه تسلیم در پیش گرفتندپس از این رو در هنگام حمله تیمور به ایشان امان و عفو داد و حتی گویند که بند والرین تا بند میزان را تعمیر کرد. و حدودا ۳ سال کار ساختن شادروان طول کشید.

    -کریستین سن

    احتمال دارد شاهنشاه ایران اسیران رومی رادر ناحیه گندی شاپور مستقر کرده باشد ایرانیان مهارت رومیان را در فنون بسیار اهمیت می دادند و بلا شک هم جسر و هم سد بزرگ شوشتر عمل مهندسان رومی است.

  7. 7

    رضا شوشتری

    -تذکره شوشتر، سید عبدالله جزایری

    رومیانی که در حال ساخت سد پل شوشتر بودند از سختی کار در زحمت بودند و اگر چه حقوق آنها را زیاد می کردند فایده ای نداشت سرانجام قرار بر این شد که برای تشویق و تحریک کارگران، مجمعی مرکب از زنان زیبا روی برای استفاده کارگران ایجاد کنند . بنابراین این رود به ماه پاریان معروف شد.

    -فن آبیاری در ایران باستان، فن روگن

    پل بند شوشتر از دو پل دیگر و مهم خوزستان از این لحاظ متمایز است .که محور اصلی آن در مسیر یک خط مستقیم قرار نگرفته است.روگن چنین حدس می زند که سازنده پل شوشتر سعی کرده است که پی ها را روی سنگ طبیعی بنا کند در نتیجه نوسان طبیعی سنگهای زیرین محور پل را از خط مستقیم خارج ساخته است پل بند شادروان دارای ۴۰ دهانه بود که طول آن بالغ بر ۵۰۰ متر می باشد.

    -تاریخ خوزستان از دوره افشار تا زندیه

    شوشتریها بجای مقاومت با مهاجمین، ساختند و راه تسلیم پیش گرفتند از این رو تیمور به ایشان عفو و امان داد حتی می گویند که بند والرین(میزان) را تعمیر کرد. حدوداً ۳ سال طول کشید ساختن پل شادروان.

  8. 8

    رضا شوشتری

    سفرنامه راولینسون

    پل شوشتر در اثر طغیان آب در زمستان ۱۸۳۲م فرو ریخت و تا زمانیکه من درآنجا بودیم هیچ اقدامی جهت تعمیر آن پل نیامد به هر حال ما ناچار بودیم افراد و توپخانه خود را بوسیله کلک از روی رودخانه عبور دهیم.

    -ابن بطوطه در سفرنامه خود در هنگام ورود به شوشتر گفته است که بوسیله جسر به این سمت رودخانه آمده اند و ظاهراً شادروان در قرن ۸ ویران شده بود.

    (جای جسر قدیم شوشتر ۲۰۰ متر پایین تر از پل بند شادروان و در پشت روستای مهدی بوده است)

    -سید محمد علی امام شوشتری در کتاب تاریخ جغرافیای خوزستان جلد ۱

    طول این بند تا پل ۴۳۵ زرع و عرض آن ۶ زرع و ارتفاعش ۱۰ زرع و تعداد ۱۵ چشمه دارد.

  9. 9

    رضا شوشتری

    حفاظت و مرمت:

    دوره های مرمتی:

    -پل بند شادروان در دوره صفوی و حکومت فتحعلی خان حاکم شوشتر مرمت شده است.

    -بر طبق کتاب تذکره شوشتر: توسط فتحعلی خان بازسازی شده است.

    -در زمان حکمرانی میرزا حشمت الدوله (نیمه دوم قرن ۱۳)هفت چشمه ویران شده بازسازی شد.

    -در سال ۱۳۱۱ نظام السلطنه مافی قصد مرمت پل را داشته ولی بعلت طغیان نتوانسته این کار را به انجام برساند.

    -در سال ۱۳۸۰ اولین فعالیت مرمتی پل بند بعد از انقلاب اسلامی صورت گرفته است و دو دهانه از پل مرمت شده اند .

    دوره تخریب شادروان و دلیل اصلی آسیب آن در طول زمان گذشته:

    ۱- تخریب پل توسط حجاج یوسف در شورش شیب خارجی (بر اساس کتاب تذکره شوشتر)

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2016 Developed By Nasour Naghipour