درباره سردبیر
تحفههای آن جهانی
(سیری در زندگی و آثار مولانا جلالالدین محمد بلخی)
به کوشش: علی دهباشی
چاپ دوم ۱۳۹۰- ص ۸۵۴
انتشارات سخن
یکی از چهرههای درخشان در عالم عرفان، مولانا جلالالدین محمد است. وی که از خراسان بزرگ و از خانوادهای بنام و سرشناس بود پس از مهاجرت به روم و اقامت در قونیه به «رومی» نیز شهرت یافت. هر چه باشد او نشانگر یک فرهنگ خاص و یک جهانبینی ویژه از سرزمین دیرپای ایران است. سالیان دراز است که دربارة زندگی و آثار این عارف بزرگ تحقیقات درخور انجام میشود ولی با این همه هیچ یک مدعی سخن آخر نیست. چرا که هر یک از شارحان از نظرگاه ویژهای به آثار او مینگرند و این خود یادآور «فیل در خانة تاریک» است.
به تازگی چاپ جدید کتاب تحفههای آن جهانی به همت علی دهباشی به بازار کتاب روانه شده است. این کتاب شامل مجموعه مقالات از صاحبنظران در خصوص مولانا جلالالدین و دنیای عالی او که در آینة آثارش منعکس شده است میباشد. تحفههای آن جهانی شامل چهار بخش است، از این قرار:
بخش اول: زندگی و آثار مولانا و جلالالدین با مقالاتی از: هلموت ریتر ترجمة بهاءالدین خرمشاهی، بدیعالزمان فروزانفر (پژوهشگر نستوه آثار مولانا) استاد فقید دکتر عبدالحسین زرینکوب، عبدالباقی گولپینارلی (ترجمة دکتر توفیق هـ. سبحانی)، دکتر غلامرضا سلیم، آنِهماری شمیل (ترجمة دکتر بدرهای) دکتر حسین الهی قمشهای، دکتر ابوالقاسم رادفر، حسن لاهوتی،
بخش دوم- جهانبینی و تفکر مولانا،
مقالات این بخش از نویسندگان و صاحبنظران بدین قرار است: دکتر محمود درگاهی، استاد جلالالدین همایی، دکتر شیرین بیانی، دکتر محمد خوانساری، دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن، دکتر عبدالکریم سروش، دکتر سیدحسین نصر، دکتر خلیفه عبدالحکیم، ترجمة احمد محمدی و احمد میرعلایی، دکتر سیدمحمد اکرم و استاد فقید دکتر عبدالحسین زرینکوب.
بخش سوم اختصاص به مولانا و مثنوی دارد. مثنوی که به عقیدة عدهای از پژوهشگران بزرگترین اثر عرفانی همه تاریخ بشریت است در این بخش عبارتند از: دکتر محمدجعفر محجوب، افضل اقبال (ترجمة حسن افشار)، سیدمحمدعلی جمالزاده، محمدپروین گنابادی، مهدی آذریزدی، کریم زمانی، حکیم عالیقدر استاد سیدجلال الدین آشتیانی، دکتر سیروس شمیسا، دکتر تقیپور نامداریان.
بخش چهارم مولانا و غزلیات شمس نام دارد. این بخش نیز اندیشه و روش مولانا را در غزلیات ناب و پرشور او جستجو میکند. نویسندگان این بخش از این قرارند: دکتر حسن انوری، دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، دکتر محمدعلی موحد، دکتر قمرآریان، دکتر محمدجعفر محجوب، زنده یاد دکتر غلامحسین یوسفی.
آخرین بخش شامل فهرست کامل از کتابها و مقالات که دربارة مولانا به زبانهای مختلف نوشته شده است میباشد.
در این مجموعه سعی شده دیدگاههای گوناگون دربارة مولانا و آثار او از سالهای گذشته توسط مولویپژوهان آن دوره تا به امروز نشان داده شود. شک نیست که هر پژوهشگر و دانشجوی علاقمند به مولانا در جستجوهای خود بینیاز از این تحفههای آن جهانی نیست.
او بزرگتر از آثارش بود مهیار سمیعی
اقلیم حضور
(یادنامۀ شاهرخ مسکوب)
به کوشش: علی دهباشی
چاپ اول: ۱۳۹۰
نشر افکار- ۶۷۶ صفحه (۲۰ هزارتومان)
بعد از ایرج افشار که بسیاری از یادنامهها و جشننامهها به کوشش او منتشر شده است باید نفر دوم را در فرهنگ ایرانی علی دهباشی بدانیم که تاکنون متجاوز از چهل و چند جلد جشننامه و یادنامه با ویرایش وی منتشر شده است.
در ایران رسم نبود که در زمان حیات بزرگان ادب و هنر از آنها تجلیل شود یا برایشان «جشننامه» منتشر شود. این سنت را علی دهباشی به طور جدی پیگرفت و در زمان حیات شخصیتهایی همچون: دکتر عبدالحسین زرینکوب، دکتر غلامحسین یوسفی، فریدون مشیری، دکتر فریدون آدمیت، مهرداد بهار، مرتضی ممیز، سهراب شهید ثالث، شاهرخ مسکوب و…برایشان مجلس تجلیل آراست و کتابهای آبرومندی به عنوان «جشننامه» برایشان منتشر کرد که مهمترین نویسندگان و پژوهشگران با نگارش مقاله دهباشی را یاری رساندند.
علی دهباشی برای بسیاری از آنان پس از درگذشتشان نیز «یادنامه» هم منتشر کرد. و این نوع کارهای دهباشی تحسین همگان و دوستداران فرهنگ ایرانی را در داخل و خارج برانگیخت.
اما اخیر کتاب «اقلیم حضور» که در واقع یادنامه شاهرخ مسکوب است در ۶۷۶ صفحه پر و پیمان به کوشش علی دهباشی به دست ما دوستداران مسکوب رسیده است.
با مطالعه کتاب ما دربارۀ زمینههای گوناگون زندگی و آثار مسکوب آشنا میشویم. و ما را آنقدر با خود میبرد که انگار با مسکوب زندگی کرده بودیم.
شخصیتهای بسیار مهمی با دهباشی در نگارش مقالات جذاب و خواندنی و بسیار جدی دربارۀ مسکوب همکاری کردند که فهرست مقالات را در پایان این یادداشت با هم مرور خواهیم کرد. چند جمله از علی دهباشی را که در پایان مقدمه پراحساسش نوشته با هم میخوانیم: «اکنون شاهرخ مسکوب در خاک وطنی که اینگونه عاشقانه دوستش میداشت خفته است. و ما دوستدارانش به یاد و خاطرۀ او این یادنامه را تدارک دیدهایم تا کسانی که او را ندیدند و نسلهای بعد بخوانند و او را زندهتر از امروز بیابند. خاک بر او گوارا باد!»
فهرست مقالات یادنامه شاهرخ مسکوب:
او بزرگتر از آثارش بود/علی دهباشی
یاد مسکوب/ ایرج افشار
مسکوب اقلیم حضور بود/ دکتر داریوش شایگان
عشق داغی است که تا مرگ نیاید نرود/ دکتر حسن کامشاد
پنج تا یک دقیقه/ احمد مسکوب
در موج مواج خاطرههای گذشته/ کامران فانی
عشقی که با خونش آمیخته بود/ دکتر جلال ستاری
سرگذشت فکری و آثار شاهرخ مسکوب از نظر خود او/یوسف اسحاقپور
مسکوب منحصر به فرد بود/ گفتگو با دکتر علی بنوعزیزی
مسکوب، فراتر از کلاسهای رایج روشنفکری/ سیروس علی نژاد
در سوگ شاهرخ مسکوب/علی دهباشی
شاهرخ مسکوب روشنفکر ایرانی در مهاجرت/ کریستین ژامبه
با شاهرخ مسکوب در خواب و بیداری/ ایرج پارسی نژاد
نمونۀ ناب و نادر روشنفکر ایرانی/ دکتر رامین جهانبگلو
شاهرخ مسکوب، شاهین بلندپرواز اندیشه و فرهنگ/ دکتر جلیل دوستخواه
حضوری دیگر برای آنکه رفت/ عبدالله کوثری
شاهرخ مسکوب و ما/ دکتر حورا یاوری
تصویر مچالۀ ما/ دکتر صدرالدین الهی
دریغا شاهرخ مسکوب/ مسعود بهنود
زادگاه زاینده در رؤیای مسافر کوچیده از وطن/ احمدکریمی حکاک
شاهرخ مسکوب رفت/ محمّد گُلبن
تماشای گذشت زمان/ایرجهاشمیزاده
مسکوب، انسانی نمونه در زندگی وهنر/ مهدی تهرانی
در سوگ سیاوش/ گیتی شامبیاتی
روزها در راه/ محمد رحیم اخوت
روزها در راه و سفر در خواب/ محمدرحیم اخوت
تواضع و ادب/ رضا قاسمی
سلیمان سخن/ پرویز براتی
آب را میبینی که چه احسان میآید/ مهران انصاری
مسکوب به روایت مسکوب/ محمدحسین خسروپناه
مسکوب به روایت مسکوب/ محمدحسین خسروپناه
در سوگ مسکوب/ فرخ امیرفریار
آهنگهایی که مادرم به من آموخت/ علیرضا غلامی
سخن در جان مسکوب / فرنگیس حبیبی
مسکوب در سوگ سیاوش/ احمد کاظمی موسوی
سوگ سیاووش / محمد جلالی چیمه(م. سحر)
گفتگو
درباره سیاست و فرهنگ/ گفت وگوی پاکدامن و شاهرخ مسکوب و….
گفتهها دربارۀ تاریخ، سیاست، مدرنیته، فرهنگ و وطن/ شاهرخ مسکوب
دربارۀ سیاست وفرهنگ/ گفت وگوی علی دهباشی با شاهرخ مسکوب
گفت وگو با شاهرخ مسکوب دربارۀ زمان در شاهنامه/ شاهرخ گلستان
نقد کتابهای شاهرخ مسکوب
شاهرخ مسکوب و«سیاست و اجتماع»/ دکتر حورا یاوری
شاهنامه و شاهرخ مسکوب/ حسام الدین نبوی نژاد
نقدی بر«مقدمهای بر رستم و اسفندیار»/ دکتر مصطفی رحیمی
نگاهی به آثار مسکوب/ کوروش قنبری
جستاری در شاهنامه/ محبوبه مهاجر
غافل از اسطوره هزاران سیاوش این زمان/ سعید ابوالقاسمی
زیستن در زبان مادری/ فرهاد حیدری گوران
£شب شاهرخ مسکوب
گزارش مراسم بزرگداشت زندهیاد شاهرخ مسکوب/ پروانه ستاری
کارنامهای حالا دیگر تمام/ انوشیروان گنجیپور
گزارش مراسم یادبود شاهرخ مسکوب در پاریس
£نامهها
بخشی از نامه به یک دوست
نامهای دیگر از شاهرخ مسکوب
نامۀ دوست به شاهرخ/ نسیم خاکسار
نامه از دوستی تازه/ نعیم نبیلی
یادی از شاهرخ مسکوب/ ناصر زراعتی
چندنامه
نامه دوست آزرده خاطر
از آثار مسکوب
یادگارهایی از شاهرخ مسکوب
- الف.خاطرات
روزها در راه
خاطراتی از بزرگ علوی
ـ ب. نوشتهها
مقدمهای بررستم و اسفندیار
قصۀ سهراب و نوشدارو
شاهنامه و تاریخ
زین آتش نهفته
ملاحظاتی دربارۀ شاهنامۀ فردوسی
درباره سیاست و فرهنگ
دربارۀ خیزابها
ای سرزمین من!
ـ ج. ترجمه
سخنی دیگر در باب: «پسر ایران از مادرش بیاطلاع است»
یوسف اسحاقپور/ شاهرخ مسکوب
تصاویر و اسنادی از نامهها و دستنویسها و آلبوم عکس شاهرخ مسکوب
- یادنامه فریدون آدمیت
- · به کوشش علی دهباشی
- ·چاپ اول – آذر ۱۳۹۰
- · ۱۰۸۴ صفحه – نشر افکار
آثار دکتر فریدون آدمیت (اول شهریور ۱۲۹۹ – دهم فروردین ۱۳۸۷) مورخ معاصر ایران از اهمیت خاصی برخوردار است. دو نسل از مورخان در سایة او زیستهاند و از آثارش بهره بردهاند. دکتر آدمیت «تفکر تاریخی» را «عنصر اصلی تاریخنویسی جدید» میدانست. از آغاز جوانی شوق کاوشگری تاریخی بر ذهن و اندیشهاش حاکم بود.
دکتر آدمیت در چند شعبة علم تاریخ از جمله تاریخ سیاسی، تاریخ دیپلماسی و تاریخ فکر با اسلوب خاصی که مبتنی بر روشیهای تاریخ نویسی جدید بوده با احاطهای بینظیر به تحقیق پرداخته است. آدمیت معتقد به تفکر مدرن بود. او از ایدهها و ارزشهای جهان مدرن دفاع کرد و به همین جهت نقش وی در تاریخ نویسی معاصر بسیار مهم است. اگر بگوییم که هیچ کس پس از آدمیت دربارة تاریخ دوران مشروطه و قاجار مطلب جدی نگفته و تحلیل مهمی ارائه نکرده مگر اینکه به آثار وی رجوع کرده باشد.
آثار او از «امیرکبیر و ایران» تا «فکر دموکراسی اجتماعی در نهضت مشروطیت ایران» و«فکر آزادی و مقدمة نهضت مشروطیت» همگی در کتابخانه معتبر تاریخنگاری ایران قرار خواهد شد.
علی دهباشی از معدود کسانی بود که در سیوچند سال اخیر با او دیدار منظم و هفتگی داشت و به مناسبت هفتاد سالگی دکتر آدمیت شمارۀ نودوچهارم از مجلة کِلک را به تجلیل از او اختصاص داد. دکتر آدمیت در سالهای اخیر به ندرت مینوشت و اگر مقالهای هم نوشت در دو مجلة که علی دهباشی سردبیرش بود منتشر میساخت. به مناسبت چهلمین روز درگذشت آدمیت یک شماره از مجله بخارا به بررسی زندگی و آثار وی اختصاص یافت.
در همان ویژه نامه بخارا که دهباشی برای دکتر آدمیت منتشر کرد، نوید یک یادنامه برای آدمیت داده شد و حالا این کتاب «یادنامه فریدون آدمیت» در متجاوز از هزار صفحه به کوشش سردبیر بخارا منتشر شده است.
یادنامة دکتر آدمیت در برگیرندة بیش از یکصد مقاله دربارة زندگی و آثار وی است.
مقالات کتاب از سوی نویسندگان، همکاران، و استادان رشتة تاریخ در داخل و خارج از کشور نوشته است.
با هم مروری میکنیم. بر فهرست مقالات «یادنامه دکتر فریدون آدمیت» که به همت علی دهباشی منتشر شده است.
فهرست یادنامه فریدون آدمیت
آدمیت، یک دور تمام / علی دهباشی
آدمیت، تاریخنگار و دیپلمات/ عبدالحسین آذرنگ
□ کتابشناسی
کتابشناسی آثار و تألیفات دکتر فریدون آدمیت/ علی دهباشی
□خاطرات و یادها
درگذشت فریدون آدمیت/ ایرج افشار
پایان شب سخنسرایی/ علی دهباشی
به یاد فریدون / هما ناطق
استادم فریدون آدمیت / دکتر هما ناطق
در همکاری با آدمیت/ دکتر هما ناطق
در ادای دین / دکتر هما ناطق
دکتر آدمیت در لندن/ جان گرنی / عبدالله کوثری
آن درخت برومند/ سیما کوبان
به یاد دکتر فریدون آدمیت/ دکتر احسان نراقی
آدمیت و کتابخانه ملی/ سید عبدالله انوار
چگونه با دکتر فریدون آدمیت آشنا شدم/ محمد گلبن
یادها از دکتر آدمیت/ حجتالله اصیل
معلم من، فریدون آدمیت/ دکتر صدرالدین الهی
خاطرههایی از دکتر فریدون آدمیت / دکتر عبدالرضا هوشنگ مهدوی
سرِخاک دکتر فریدون آدمیت به شهادت بایستیم/ دکتر رضا براهنی
آدمیت، ناسیونالیست آزاده/ باقر مؤمنی
مرگ چنین خواجه نه کاری است خُرد/ مسعود بهنود
آدمیهای آدمیت/ کیوان سپهر
وداع با آدمیت/ صالح تسبیحی
آدمیت و دفاع از حاکمیت ملی/ دکتر فریدون زندفر
به یاد فریدون آدمیت/ دکتر سعید رهنما
فریدون آدمیت مورخ خردگرا/ دکتر هایده مغیثی
صدراعظم معزول/ فرشاد قربانپور
آدمیت همواره در تاریخ ایران حضور خواهد داشت/ فرشاد قربانپور
فریدون آدمیت، تاریخ مرد و تاریخساز/ جمشید ارجمند
فریدون آدمیت درگذشت/ فرخ امیرفریار
افسوس، آدمیت هم از میان ما رخت بربست/ ساسان قادری
آدمیت، ایراندوستی آزادیخواه./ دکتر بهروز برومند
خاطرة دیدار با زنده یاد دکتر آدمیت/ دکتر محمدحسین عزیزی
دریغا فریدون/ توران بهرامی (شهریاری)
□دربارة فریدون آدمیت
فرزانة خردورزی که همة هست و هستیِ خود را بر سرِ پیمان روشنفکریاش به داو گذاشت./ دکتر کاظم کردوانی
زیست فرهنگِ آدمیت/ محمدقائد
تاریخ ادبیات یا ادبیات در تاریخ/ کریستف بالایی/ ویدا فرهودی
سیری در آثار مورخ برجستة انقلاب مشروطه ایران، دکتر فریدون آدمیت/ دکتر حمید اکبری
غفلت آدمیت از دموکراسی/ گفتوگو با علی میرسپاسی/ فرشاد قربانپور
روشنفکر پوزیتیویست/ آدمیت روشنفکر در گفتوگو با فرزین وحدت/ فرشاد قربانپور
آدمیت، پدر علم تاریخ در ایران/ دکتر علی اصغر حاج سیدجوادی
آدمیت، مورخ بیداری/ سیروس علینژاد
فیلسوف تاریخ ایران/ سرگه بارسقیان
آدمیت، نخبة نخبهگرا/ رحیم رئیسنیا
دکتر آدمیت و بحران آزادی در مجلس اول/ دکتر سهراب یزدانی
دکتر فریدون آدمیت؛ معمار فکر: ناگهان از سریر زندگی قیصر فتاد/ ناصر خادم آدم
پاسدار مشروطیت/ رضا خجسته رحیمی
گزارش و ارزیابی کتاب ایدئولوژی مشروطیت ایران/ ابوذر مظاهری
چند نگاه به آدمیت/ سیروس علینژاد
□ تاریخ نگاری
انحطاط تاریخنگاری در ایران/ فریدون آدمیت
آدمیت، روشنفکر و تاریخنگار/ یان ریشار/ سیروس سعیدی
آدمیت و تکنگاری/ دکتر سیمین فصیحی
تاریخ نویس متدیک/ خسرو شاکری
هیچکس از او فراتر نرفت/ گفتوگو با دکتر خسرو شاکری/ فرشاد قربانپور
نگریستن به خود/ حسن قاضی مرادی
فریدون آدمیت، تاریخنگاری خردمند و آزادیخواه/ هوشنگ ماهرویان
آدمیت تاریخنگاری فرهیخته و ملی/ دکتر ناصر تکمیل همایون
یک شخصیت ملی بود (گفتگو با ناصر تکمیل همایون)/ مجید یوسفی
تاریخ نگار فکر آزادی/ محمد توکلی طرقی
در مکتب ترقی و آزادی (میراث آدمیت در گفتوگو با محمد توکلی طرقی)/ امیرحسین تیموری
الگوی تاریخ نگاری رئالیسم در ایران/ دکتر صادق زیبا کلام
تاریخ نگای دکتر فریدون آدمیت./ علیاصغر حقدار
در خط مقدم: تاریخنگاری آدمیت در گفتوگو با دکتر مهرزاد بروجردی/ کیان پارسا
آفاق آدمیت/ دکتر فخرالدین عظیمی
طرحی نو در اندیشههای تاریخی و شیوههای تاریخنگاری/ حسینعلی نوذری
بررسی مقایسهای تاریخنگاری فریدون آدمیت و عبدالهادی حائری/ محمد پزشکی
وفادار به متن تاریخ/ سیدعلیرضا میرعلی نقی
آدمیت و مسألة «روش» در تاریخ نگاری/ دکتر نصرالله صالحی
تاریخ نگای انتقادی/ جلال توکلیان
فریدون آدمیت و داوریهای تاریخی/ عبدالله شهبازی
حُکم و حَکَم تاریخ عنایت و آدمیت/ محمدعلی آتشبرگ
با چراغ نظریه در تاریکخانه تاریخ/ گفتوگو با حسین آبادیان/ محمد نوذری
آلاحمد متأثر از آدمیت./ گفتوگو با دکتر آجودانی/ فرشاد قربانپور
□تاریخ مشروطیت
گفتگو با دکتر فریدون آدمیت/ ابوالفضل زندی
پرتو جدیدی بر نهضت مشروطیت ایران/ پروفسور بگلی/ سیمین فصیحی
دکتر فریدون آدمیت و اندیشه دموکراسی در ایران/ دکتر داود هرمیداس باوند
آدمیت و تجدد/ دکتر عباس میلانی
فریدون آدمیت و راه ایران به آبادنی/ دکتر علی میرسپاسی
نقدی بر تاریخنگاری مشروطه/ دکتر سیدجواد طباطبایی
آدمیتی که من دیدم: شکیبایی و عقلانیت انتقادی/ گفتگو با علیاصغر حقدار
اندیشه تجدد و اصلاحات سیاسی به روایت فریدون آدمیت/ محمود معتقدی
□امیرکبیر و ایران
امیرکبیر و ایران چگونه نوشته شد؟ / علیدهباشی
امیرکبیر در نثر فریدون آدمیت/ فریدون آدمیت
امیرکبیر و ایران/ محمودکتیرایی
امیرکبیر و ایران/ عبدالرحمن فرامرزی
□ تاریخ فکر
ستایش از فکر تاریخی/ مراد فرهادپور
نگاهی به کتاب «تاریخ فکر»/ زامیاد رمضانی
□ از نگاهی دیگر
روشنفکران در پیشگاه تاریخ
به بهانه درگذشت دکتر فریدون آدمیت/ دکتر رسول جعفریان
ما نگوییم بد و میل به…./ احسان عبده تبریزی
□ نامهها
نامه به آدمیت / سیدحسن تقیزاده
نامهای منتشر نشده به فریدون آدمیت/ محمود محمود
نامهای منتشر نشده از فریدون آدمیت
□ در گذرگاه تاریخ
یادی از استاد تاریخ، محمود محمود/ علی دهباشی
میرزا آقاخان کرمانی، شیخ احمد روحی و ادوارد بروان/ جانی گرنی/ حسینعلی نوذری
هفتادو دو ملت/ شهین سراج
مجیز کسی را نمیگفت/ آدمیت دیپلمات در گفتوگو با مجید مهران/ مجید یوسفی
همراهی و همگامی دکتر آدمیت/ محمد بستهنگار
□ گفتگو
دکتر آدمیت از نگاه: احسان یارشاطر، یان ریشار، باقر پرهام، ماشاءالله آجودانی/ گفتگوهای کیواندخت قهاری ………………………….
□ نقد آثار
فکر آزادی/ سیدحسن تقیزاده
آشفتگی در فکر تاریخی/ دکتر احمد کریمی حکاک
اندیشه ترقی وکنسطیطوسیون / فرشته نورائی
فریدون آدمیت و ماجرای بحرین/ دبلیو.جی.وانگر/ هاشم بناءپور
پرخاشگری علمی!/ دکتر هرمز همایونپور
دربارة کتاب بحرین/ شفق سعد
فکر آزادی و تقیزاده/ حسین عبدی
فکر آزادی و مقدمة نهضت مشروطیت ایران/ محمداسمعیل رضوانی
فریدون آدمیت و اندیشه ترقی/ حسین حقگو
□ آثار
برخورد اندیشهها و تمدنها/ فریدون آدمیت
در تفکر تاریخی و روش تحقیق/ فریدون آدمیت
انتقاد عقل تاریخی/ فریدون آدمیت
فریدون آدمیت و بنیادهای سیاسی و فرهنگی تاریخ ایران مدرن
کتاب فکر آزادی/ فریدون آدمیت
حقوق بینالملل در گسترش جامعة ملل مترقی و جهان شمول/ علی دهباشی
□ اسناد و تصاویر
اسناد و تصاویر
علی دهباشی (علیاکبرجعفر دهباشی) متولد ۱۳۳۷، دارای شماره شناسنامه ۱۳ صادره از تهران. دوران ابتدایی را در دبستان بامشاد و دوره دبیرستان را تا چهارم ریاضی در دبیرستانهای دکتر خانعلی و فردوسی گذراند. از سال آخر دبستان کار در چاپخانه را آغاز کرد و بهعنوان مصحح نمونههای چاپی چندین انتشاراتی در چاپخانه «مسعود سعد» کار میکرد.
از همان سالها زیر نظر اساتیدی همچون: سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، سیدمحمدعلی شهرستانی، دکتر قمر آریان، دکتر مهرداد بهار، دکتر غلامحسین یوسفی و دکتر عبدالحسین زرینکوب با مبانی فرهنگ، تاریخ و ادبیات ایران آشنا شد. در دوران نوجوانی از اعضای فعال کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بهشمار میرفت و چندین روزنامه دیواری که ماهها مورد بازدید و مطالعه علاقمندان قرار گرفت تنظیم و اجرا کرد.
علی دهباشی با ماهنامهها و نشریات ادبی، فرهنگی و هنری همچون آرش، برج، چراغ، دنیای سخن و آدینه و دفتر هنر همکاری مستمر داشته است.
از سال ۱۳۶۹ به مدت هفت سال سردبیر ماهنامة کِلک بود. ماهنامة کِلک از نشریات معتبر در زمینة فرهنگ، ادبیات و ایرانشناسی بهشمار میرود که مورد مراجعه استادان دانشگاههای ایران و ایرانشناسان جهان است.
ماهنامه کِلک ۹۴ شمارة منتشرشد که متجاوز از بیست هزار صفحه مطلب را دربرمیگیرد. استادانی همچون شفیعی کدکنی، دکتر عبدالحسین زرینکوب، دکتر احمد مهدوی دامغانی، دکتر سعید حمیدیان، دکتر جلال خالقیمطلق، دکتر علی رواقی، فریدون مشیری، دکتر قمر آریان، سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، ژاله آموزگار، دکتر عزتالله فولادوند و … از همکاران و نویسندگان مجلة کِلک بودند.
علی دهباشی از شهریور ۱۳۷۷ تاکنون سردبیر مجلة بخارا را برعهده دارد که تاکنون هفتاد و یک شماره از آن مجله منتشر شده است. این مجله نیز همچون کلک در زمینه فرهنگ، ادبیات و ایرانشناسی مقالاتی منتشر میشود. دهباشی در بخارا ویژهنامههایی دربارة نویسندگان بزرگ جهان منتشر کرده است که میتوان از ویژهنامههای رابیندرانات تاگور، گونترگراس، اوسیپ ماندلشتام، پتر هانتکه، امبرتو اکو، هانا آرنت و ویرجینیا وولف نام برد. وی همچنین یکسال سردبیر فصلنامة هنری طاووس بوده است.
علی دهباشی همچنین شبهایی را با عنوان «شبهای بخارا» برگزار کرده است که از جمله «جشن هشتاد سالگی رضا سیدحسینی»، «جشن پنجاهمین سال فعالیتهای هنری کامبیز درمبخش»، «جشن صد و بیست سالگی تولد ملکالشعرای بهار»، «جشن هشتاد سالگی باستانی پاریزی» و … را در این شبها برگزار کرده است. این برنامه ها در شصت و پنجمین شب متوقف شد. و چند ماه بعد به صورت « عصر پنجشنبه ها در بخارا» ادامه یافت که با حضور نویسندگان و هنرمندانی همچون : ژاله آموزگار، پری زنگنه، محمود دولت آبادی، حسن کامشاد، گلی ترقی، انورخامه ای ، میشل کویی پرس، مازیار بهروز، شهریار عدل، علی محمد افغانی و … تا زمانی که دفتر بخارا منحل نشده بود ادامه داشت.
امور انتشار کتاب از دیگر زمینههای فعالیت دهباشی که در این زمینه چند سالی است مدیریت انتشارت شهاب را بهعهده دارد و تاکنون چهل و پنج جلد کتاب در زمینه فرهنگ و ادب فارسی و جهان منتشر کرده است.
علی دهباشی علاوه بر اینها سه سال ویراستار فصلنامه فرهنگستان علوم بود و در حال حاضر ویراستار انتخاب شده هیأت امناء چاپ آثار سیدمحمدعلی جمالزاده است.
در سالهای اخیر با مجله «نقد و بررسی کتاب تهران» همکاری داشت. همچنین از فروردین ۱۳۸۲ تا مهر ماه ۱۳۸۴ سردبیر فصلنامه «سمرقند» بود که ده شمارة از این مجله را منتشر کرد. و اکنون علاوه بر بخارا « سردبیر فصلنامه سیمیا» نیز هست که تا کنون در این نشریه ویژه نامه هایی برای « ماکس فریش» ، « بهرام بیضایی» ، « فردریش دورنمات» و « سوزان سانتاگ» را منتشر کرده است.
فهرست چاپ کردههای علی دهباشی
سفرنامة مظفرالدینشاه به فرنگ، به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، از انتشارات کتاب فرزان، تهران، ۱۳۶۱٫
یادداشتهای دکتر قاسم غنی (جلد اول: زندگی من) با مقدمة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات آبان، تهران، ۱۳۶۱٫
سرکوبگر جنگل (خاطرات ژنرال ماژور ـ دنسترویل)، ترجمة حسین انصاری، با مقدمة علی دهباشی، چاپ دوم، از انتشارات فرزان، تهران، ۱۳۶۲،
آثار العجم، محمدنصیر حسینی (فرصتالدوله شیرازی)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات یساولی، تهران، ۱۳۶۲٫
سفرنامة برادران شرلی، ترجمة آوانس، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۶۲٫
چاپ دوم، ۱۳۷۸، انتشارات بهدید.
چاپ سوم، انتشارات نگاه ۱۳۸۷٫
سفرنامة شاردن (بخش اصفهان)، ترجمة حسین عریضی، با مقدمة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۶۲
سفرنامة حاج سیاح به فرنگ، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ناشر، تهران، ۱۳۶۳٫
چاپ دوم، ۱۳۷۸، انتشارات سخن و شهاب ثاقب.
چاپ سوم، ۱۳۷۹، انتشارت سخن و شهاب ثاقب.
یادنامة جلال آلاحمد (جلد اول)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات پاسارگاد، تهران، ۱۳۶۴٫
چاپ دوم، انتشارات بهدید، ۱۳۷۸٫
نامههای جلال آلاحمد (جلد اول)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات پیک، تهران، ۱۳۶۴٫
چاپ دوم، ۱۳۶۵، انتشارات بزرگمهر.
چاپ سوم، ۱۳۷۹، انتشارت بهدید.
چاپ چهارم، نشر افست گرافیک، ۱۳۸۷٫
نامههای کمالالملک، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بزرگمهر، تهران، ۱۳۶۶٫
چاپ دوم، انتشارات بهنگار، تهران، ۱۳۶۸٫
یادنامة کمالالملک، بهکوشش داراب بهنام شباهنگ و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات چکامه، تهران، ۱۳۶۴٫
چاپ دوم، انتشارات بهدید، تهران، ۱۳۷۹٫
کتاب بهنگار، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بهنگار، تهران، ۱۳۶۸٫
حماسة فتحنامة نایبی، سرودة: منتخبالسادات یغمائی، با مقدمه و تصحیح ملکالمورخین سپهر، با اهتمام و توضیحات علی دهباشی. انتشارات اسپرک، تهران، ۱۳۶۸٫
طغیان نایبیان در جریان انقلاب مشروطیت ایران، نوشتة محمدرضا خسروی، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بهنگار، تهران، ۱۳۶۸٫
خاطرات سیاسی ایرج اسکندری، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات علمی، تهران، ۱۳۶۸٫
چاپ دوم، انتشارات علمی، ۱۳۶۸٫
چاپ سوم، انتشارت علمی، ۱۳۷۹٫
برگزیدة اشعار پروین اعتصامی، به انتخاب و مقدمه علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۶۹٫
یادنامة پروین اعتصامی، گروآوردة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات دنیای مادر، تهران، ۱۳۷۰٫
فردوسی و شاهنامه، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات مدبر، تهران، ۱۳۷۰٫
گُل رنجهای کهن، نوشتة دکتر جلال خالقی مطلق، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر مرکز، تهران، ۱۳۷۲٫
چاپ دوم، نشر ثالث ، ۱۳۸۸
یادگارنامة استاد دکتر عبدالحسین زرینکوب، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، تهران، ۱۳۷۶٫
یادنامة ابوالحسن صبا، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ویدا، تهران، ۱۳۷۶٫
در تاریکی هزارهها، ایرج اسکندری، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۷۷٫
چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۰٫
چاپ سوم، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۵٫
یاد سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۷۷٫
رباعیات حکیم عمر خیام، با مقدمة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات هنرسرای هنر گویا، تهران، ۱۳۷۷٫
چاپ دوم، انتشارات هنرسرای گویا، پاییز ۱۳۸۱٫
یادنامة سهراب شهید ثالث، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
یادنامة علامه محمد قزوینی، بهکوشش علی دهباشی، (با مقدمة دکتر عبدالحسین زرینکوب)، چاپ اول، انتشارات کتاب و فرهنگ، تهران، ۱۳۷۸٫
خاطرات اردشیر آوانسیان، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹٫
آئینة عبرت (خاطرات دکترنصرالله سیفپور فاطمی)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
برگزیدة آثار سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
بهنرمی باران (جشننامة فریدون مشیری)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹٫
خاطرات پرنس ارفع، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹٫
قصهنویسی، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
خاطرات سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش ایرج افشار و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫
تلخ و شیرین، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫
اندک آشنایی با حافظ، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫
یکی بود و یک نبود، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫
قصة ما بهسر رسید، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫
قلتشن دیوان، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫
تاریخ روابط روس و ایران، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫
کشکول جمالی، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫
هزار بیشه، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫
گنج شایگان، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ سوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫
خرنامه، (منطقالحمار) محمدحسنخان اعتمادالسلطنه، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات کتاب پنجره، تهران، پاییز ۱۳۷۹٫
چاپ دوم، انتشارات کتاب پنجره، اسفند ۱۳۷۹٫
چاپ سوم، انتشارات کتاب پنجره، تیرماه ۱۳۸۱٫
چاپ چهارم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۲٫
چاپ پنجم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۳٫
چاپ ششم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۷
کارنامة زرین (یادنامة دکتر عبدالحسین زرینکوب)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات دفتر پژوهشهای فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹٫
خاطرات سیاسی دکتر فریدون کشاورز، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر آبی، تهران، ۱۳۷۹٫
گفتگوها (مجموعة مصاحبهها با شخصیت فرهنگی، هنری و ایرانشناسان)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات صدای معاصر، تهران، ۱۳۷۹٫
آسمان و ریسمان، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫
یاد صادق چوبک، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۰٫
زندگی سیاسی و اجتماعی مظفر فیروز، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۸۰٫
کهنه و نو، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫
قصههای کوتاه برای بچههای ریشدار، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫
یادهایی از گذشته (خاطرات دکتر غلامحسین فروتن)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫
هفت کشور، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫
یاد صادق هدایت، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۰٫
در راه بازگشت (یادنامه دکتر عبدالحسین زرینکوب)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر بهدید، تهران، ۱۳۸۰٫
یادنامة سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱٫
خانة دایی یوسف (خاطرات اتابک فتحاللهزاده)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات قطره، تهران، ۱۳۸۱٫
سر و ته یک کرباس، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱٫
سخنهای دیرینه (مجموعة مقالات دکترجلال خالقی مطلق)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر افکار، تهران، ۱۳۸۲٫
چاپ دوم، نشر افکار، ۱۳۸۶
چاپ سوم ، نشر افکار ، ۱۳۸۸
یاد مادر در سرودههای شاعران، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بهار سبز، تهران، ۱۳۸۲٫
قنبرعلی، سیدمحمدعلی جمالزاده، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۲٫
تحفههای آن جهانی (سیری در زندگی و آثار مولانا)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۲٫
چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫
تاریخ شفاهی نشر ایران، بهکوشش عبدالحسین آذرنگ و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۲٫
تاریخ شفاهی مطبوعات ایران، بهکوشش سیرفرید قاسمی و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۲٫
زنی با دامنی از شعر (جشننامه سیمین بهبهانی)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۲٫
اصفهان (آلبوم عکس هفت عکاس از اصفهان)، نویسندة متن: علی دهباشی، قطع رحلی، انتشارات گویا، تهران، ۱۳۸۳٫
می و مینا (سیری دز زندگی و آثار حکیم عمر خیام)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات گویا، تهران، ۱۳۸۳٫
بر ساحل جزیرة سرگردانی (جشننامة دکتر سیمین دانشور)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۳٫
یادنامة دکتر مهدی سمسار، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۳٫
کتابفروشی (یادنمای بابک افشار)، به خواستاری ایرج افشار (با همکاری عبدالحسین آذرنگ، علی دهباشی، سیدفرید قاسمی و نادر مطلبی کاشانی)، انتشارات شهاب ثاقب، تهران، ۱۳۸۳٫
نقد و بررسی گلی ترقی، بهکوشش علی دهباشی و مهدی کریمی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۳٫
یاد بزرگ علوی، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۴٫
شناختنامة تقی مدرسی، بهکوشش علی دهباشی و مهدی کریمی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۴٫
یاد یار مهربان (سیری در زندگی و سرودههای رودکی)، بهکوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر صدای معاصر، تهران، ۱۳۸۵٫
-یزد ( آلبوم عکسهای سعید محمودی از ناوه ) نویسنده متن : علی دهباشی، قطع رحلی، انتشارات گویا، تهران ۱۳۸۶٫
سیری در زندگی و آثار ایرج میرزا، به کوشش عل دهباشی، چاپ اول، نشر اختران، تهران ۱۳۸۷ .
ـ زندگی و اندیشه زرتشت ( سیری در زندگی و آموزه های زرتشت) به کوشش علی دهباشی، چاپ اول ، نشر افکار، تهران، ۱۳۸۷٫
شاخه های شوق – ۲ جلد ( یادگارنامه بهاء الدین خرمشاهی) به کوشش علی دهباشی ، چاپ اول ، نشر قطره، تهران ۱۳۸۷٫
- شناختنامه ویرجینیا وولف، به کوشش علی دهباشی ، چاپ اول، انتشارات نگاه ، تهران ۱۳۸۸٫
نوروزنامه ( نوروز، آئینها و جشنها) به کوشش علی دهباشی چاپ اول ، انتشارات افکار، تهران ۱۳۸۸
شناختنامه تاگور به کوشش علی دهباشی، چاپ اول ، نشر نیک، ۱۳۸۸
شناختنامه ایتالوکالوینو به کوشش علی دهباشی ، چاپ اول ، نشر کتاب خورشید، ۱۳۸۹
شناختنامه آنا آخماتووا به کوشش علی دهباشی، چاپ اول ، نشر نیک۱۳۸۹
زیرچاپ
خلسه یا خوابنامه، محمدحسنخان اعتمادالسلطنه، بهکوشش علی دهباشی، نشر پنجره.
نامههای مجتبی مینوی (۲ جلدی)، انتشارات شهاب.
جشننامة دکتر قمر آریان، انتشارات شهاب.
یاد غلامحسین ساعدی
مجموعه مقالات درباره سعدی
یادنامة بزرگ دکتر محمد مصدق
جشننامة ابراهیم گلستان
صدای پای آب (یادنامة سهراب سپهری)
جشننامة پیرنیا (با محمد گُلبن)
یادنامة پروانه و داریوش فروهر
کارنامة هفت سالة مجلة کِلک
یادنامۀ علی اکبر دهخدا
اقلیم حضور ( یادنامۀ شاهرخ مسکوب)
یادنامۀ دکتر فریدون آدمیت








